خبر یزد

آخرين مطالب

/یزد، دیدنی است/

یخچال خشتی میبد زیباترین یخچال دست ساز بشر فرهنگي

  بزرگنمايي:

خبر یزد - یخچال خشتی تاریخی میبد یکی از بناهای دیدنی و دست ساز بشر مربوط به دوره صفویه است که با توجه به همخوانی و هماهنگی طراحی و کاربری آن با زیست بوم منطقه، در شمار سازه‌ های «سبز» محسوب می‌شود. به گزارش ایسنا-منطقه یزد، یخچال خشتی میبد یکی از بناهای دیدنی تاریخی و از زیباترین یخچال های خشت و گلی دست ساز بشر است که از دوران صفویه در کهن شهر میبد باقیمانده است.
یخچال گنبدی میبد، نمونه‌ ای از سازه‌های سنتی و سازگار با زیست بوم ایران است که در نوع خود بهترین و بزرگترین نمونه از این دست به شمار می‌رود و که از این نوع یخچال‌ ها هنوز در کرمان، کاشان، زواره، نایین، بم، سیرجان، ابرکوه و میبد وجود دارد.
از نکات بسیار مهم در طراحی و کاربری این سازه‌ های آبی، همخوانی و هماهنگی آنها با زیست بوم منطقه است که در شمار سازه‌ های «سبز» محسوب می‌شدند.
از ویژگی مهم این سازه‌ ها، به‌ کارگیری درست و مدیریت مناسب منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است به نحوی که با ساخت این یخچال‌ ها نه تنها تابستان‌ های گرم و سوزان با دشواری‌ های کمتری طی می‌شد بلکه برای دیگر فصل‌ های سال و مواقع کم آبی و خشک‌ سالی‌ های احتمالی نیز ذخایر آب در دسترس بود.
کارایی یخچال‌ ها در سال دو مرتبه صورت می‌گرفت؛ یکی در میانه زمستان برای انباشتن یخ در مخزن و پوشاندن سطح یخ با پوشال و کاه و دیگری در میانه تابستان جهت بهره‌ برداری از یخ‌های انباشتی برای شرب و نیازهای دیگر.
دیوارهای سایه‌ انداز، حوض یخ‌ بند، مخزن یخچال و گنبد بخش های عمده این بنای باشکوه هستند.
دیوارهای بلند سایه انداز با ضخامت دو متر و ارتفاع هشت متر در سه جهت جنوبی با طول 42 متر، شرقی و غربی با طول 20 متر قرار دارند و محوطه یخبند یخچال میبد، حوض گلی و کم عمق تقریباً نیم متری به مساحت تقریبی هشت هزار متر مربع است.
سطح قاعده دایره ای این گنبد حدود 300 متر مربع و ارتفاع گنبد حدود 15 متر است و پهنای دیوار خشتی گنبد از بالا به پایین به طرز ماهرانه ای کاهش می‌ یابد.
روش تهیه یخ به‌ این صورت بود که دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی آن در زمستان سایه سار سردی در محوطه شمالی یخچال فراهم می ساخته و در طول شب‌‌ های سرد چله زمستان، آب نهر یا قنات را از مسیر آبروها به حوض یخ‌ بند هدایت می‌کردند تا این که یخی ضخیم، فشرده و چند لایه در یخ بند‌ها تشکیل شود.
پس از تشکیل یخ، آن‌ را شکسته و در پاچال زیر گنبد می‌ریختند و در بین تکه‌ های یخ، آب می‌پاشیدند تا فشرده شوند و این‌کار باعث می‌شد تا دیرتر ذوب شوتد.
آبی که از ذوب یخ به‌دست می‌آمد، نیز به حال خود رها نمی‌شد؛ یک راه‌ آب باریک در پایین پاچال دیده شده بود تا مقدار آب ناچیزی که از ذوب احتمالی یخ‌ ها به‌وجود می‌آمد، به سمت چاه سرازیر شود.
برای تهویه هوای داخل گنبد، دریچه‌ ها و روزنه‌ هایی ساخته شده بود تا مانع ذوب یخ در زمان‌‌ های گرم سال شده و تهویه مناسب صورت گیرد. تمام این برنامه‌ ریزی‌ها برای بهره‌ برداری و مصرف یخ در روزهای گرم تابستان بود تا «یخچال دار» یخ‌ ها را در درگاه جنوبی یخچال، به مردم تحویل دهد.
یخچال میبد در تاریخ 16 دی 1375 با شماره ثبت 1826 به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شهر جهانی یزد بی‌بهره از سفرهای اقساطی!

خداحافظی با موریانه‌های بقعه سیدون علی نقیا ابرکوه

پیوست فرهنگی درخت توت با قطب نساجی سنتی ایران

پایان جشنواره «خش‌دلانه» با معرفی برگزیدگان

طرح احتمالی انگلیس برای مصادره دارایی‌های ایران

مدیران دولتی از نماز جمعه برای گزارش‌ دهی به مردم استفاده کنند

928 نفر در یزد از تحصیل بازمانده‌اند

بازی بر سر هویت بنای تاریخی زندان اسکندر در یزد!

مولاوردی: بار‌ها به روحانی گفتم وزیر زن معرفی کن

برنامه کانون‌های فرهنگی هنری مساجد یزد مخاطب محور است

لزوم استفاده از هنر برای برداشتن نقاب کذایی مستکبران

«فرشته یا آدمی» منتشر شد

نحوه تقسیط اسناد دریافتنی تصویب شد

بیاینه گام دوم انقلاب تفسیر قرآن کریم است

ناگزیر به اولویت‌بندی بیمه هنرمندان صنایع دستی هستیم

حضور 30 هزار نفر در برنامه‌های اوقات فراغت کانون مساجد یزد

بیانیه گام دوم رویکرد اجرایی سازمان تبلیغات است

برگزاری طرح تابستانه کتاب در 17 کتابفروشی شهر یزد

اشعار و نوحه‏‎های معنوی، گنجینه‏‏‌های انقلاب هستند

ثبت جهانی یزد در ارتقای امنیت ملی موثر است

درخواست فوری نتانیاهو از اروپا علیه حزب‌الله

همایش استاد سید محمّدعلی ریاضی یزدی برگزار می‌شود

تشکیل انجمن علمی مرمتگران و معماران برای آسیب‌شناسی بافت تاریخی یزد

عرضه‌ی 50 هزار جلد کتاب با تخفیف 60 درصد در نمایشگاه ابرکوه

افتخار کارگزاران نظام خدمت به زائرین اربعین حسینی است

نسخ خطی دیوان اشعار شاعران یزدی رونمایی می‌شود

برگزاری سومین جشنواره آلبالو در روستای ییلاقی طزرجان یزد

بازار داغ گروه‌های گردشگری غیرمجاز در فضای مجازی

جزئیات محکومیت ریخته‌گران و عیسی شریفی

ماجرای پرداخت 1.5 میلیون یوروی اتحادیه اروپا به یزد چیست؟

مستند‌ات کاملی از بادگیرهای ایران برای ثبت جهانی نداریم

مکرون با روحانی، پوتین و ترامپ دیدار می‌کند

15 مردادماه مهلت پایانی ارسال آثار به جشنواره فرهنگی‌ هنری جامعه پزشکی یزد

اتاق مشایی در اوین را به نجفی دادند

انیمیشن گردشگری تاریخی شهر یزد ساخته می‌شود

تشدید نظارت‌ها بر واحد‌های اقامتی و تاسیساتی گردشگری یزد

اکران و تحلیل «کفرناحوم» در حوزه هنری یزد

نماینده ولی‌فقیه در سپاه: بدحجابی ترحم ندارد

جشن زیر سایه خورشید در مهریز برگزار شد

روحانی: ادعای ناکارآمدی دولت دروغ است

آغاز عملیات ساخت سرای فرهنگی رسولیان در یزد

وضعیت نماز در جامعه نگران‌کننده نیست/وقت شرعی اقامه نماز در ادارات 20 دقیقه است

تکذیب وساطت روسیه برای مذاکره ایران و آمریکا

300 شاخه گل و بسته فرهنگی به دختران محجبه مهریز اهدا شد

رعایت حجاب به سلامت معنوی جامعه کمک می کند

نخستین پویش فصل گرم کتاب در یزد برگزار شد

صباغیان: مسئولان به تکمیل دهکده ترویستی تیجرد کمک کنند

جشن میلاد امام رضا(ع) در یزد برگزار شد

شهردار یزد مبلغ هزینه شده در بافت تاریخی را 700 میلیارد ریال عنوان کرد

ضرورت تداوم زندگی اجتماعی در بافت تاریخی یزد