خبر یزد

آخرين مطالب

سخنور نامی و جوان یزد که سرش را به باد داد فرهنگي

سخنور نامی و جوان یزد که سرش را به باد داد

  بزرگنمايي:

خبر یزد - «عبدالوهاب طراز یزدی» از سخنوران نامی یزد و خالق آثاری بزرگ در دوران قاجار است که همانند همشهری‌اش فرخی یزدی، با زبان سرخش حکم مرگ خود را امضا کرد و سرش را به باد داد.
به گزارش ایسنا – منطقه یزد، سده سیزدهم هجری در ایران، مطلع ظهور هنرمندان بزرگی همچون «میرزا رضا کلهر» و «میرزا غلامرضا اصفهانی» بود که هر یک از ارکان هنر جاویدان خوشنویسی ایران و برگ‌ زرینی بر پیشینه‌ی فرهنگی این دیار بودند.
یکی از این بزرگان و هنرمندان که از خطه کویری یزد برخواست ولی در عنفوان جوانی، زبان سرخش سر سبزش را به باد داد، «عبدالوهاب طراز یزدی» متولد سال 1224 هجری قمری بود.
پدرش حاجی عبدالکریم از زرتشتیان تازه اسلام آورده بود که به پیشینه معماری مشغول بود. دوران تحصیل خود را در مدرسه «خان کوچک یزد» سپری کرد و هنوز جوانی بیش نبود که به محفل سخنوران یزد راه یافت و نامش به عنوان سه سخنور نامی یزد در عصر قاجار ثبت شد.
او آنقدر در فن بیان و سخنوری تبحر یافته بود که شعرای معاصر، او را در اشعار خود می‌ستودند. طراز یزدی در حین حال به امر خوشنویسی نیز می‌پرداخت و به رغم این که در این هنر مهارت بسیار زیادی داشت ولی در مقابل هنرمندانی چون «کوکب یزدی»، «محمد علی یزدی» و «غلامرضا حیران یزدی» ادب می‌آموخت.
آثار قابل توجهی از این خوشنویس یزدی در گنجینه‌ی ملی پارس در شیراز و کتابخانه وزیری یزد برجای مانده و البته برخی را نیز نزد خاندان‌های قدیمی چون «آقا ولی رشتی»، «محمد علی عسکری کامران» به امانت سپرده است.
البته اوج شکوه آثارش را می توان در «دیوان طراز» که به خط شکسته‌ی ممتاز نوشته شده، مشاهده کرد؛ دیوانی که اکنون در محل گنجینه‌ی کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی مشهد نگهداری می‌شود.
او که بنا بر روایاتی بر هفت خط مسلط بوده، مجموعه‌ی دیگری نیز با عنوان «گلشن طراز» نوشته که اکنون در دست یکی از دیگر خاندان‌های یزد به یادگار باقی مانده است.
طراز یزدی در آن روزگار، آنقدر مشهور می‌شود که آوازه‌اش به پایتخت و دربار محمد علی شاه قاجار می‌رسد به طوری که سرانجام او را به دربار فرا می خوانند.
سرودن کتیبه حضرت رضا (ع) با مطلع «الا ای علی بن موسی بن جعفر/ پدر بر پدر، پیشوا تا پیمبر» و نیز شاه بیتی از محمد شاه در وصف خویش که در آن آمده؛ «شعر طراز و خط طراز و خذّ طراز/ این هر سه از عجایب آفاق، دیدنی است»، از جمله آثار طراز یزدی در دبار قاجار است.
البته این هنوز ابتدای راه است و هنرهای این هنرمند به همین جا ختم نمی‌شود به طوری که؛ آیتی از هنرپروران و مفاخر ایرانی نیز به نقل از محمد شاه قاجار در مورد طراز یزدی گفته است که: «در آفرینش طراز، بی عدالتی شده، زیرا هر چه خوب بوده خداوند به او داده است.»
محمد شاه در دیابچه دیوان طراز اوصاف دیگری نیز برای این هنرمند یزدی برشمرده‌ که گاه بسیار اغراق آمیز به نظر می رسد؛ یکی از این اوصاف این گونه مطرح می‌شود: «صوتش داوودی، صورتش یوسفی، دستش موسوی، انفاسش عیسوی و خویَش موتضوی است.»
طراز، دستی بر موسیقی نیز داشته و خوب تار میزده است و علاوه بر این، در کار معماری و گچ بری نیز مهارت داشته که این بخش از هنرش را در مدرسه خان بر جای گذاشته است.
این هنرمند یزدی که به قولی از هر انگشتش هنری می‌باریده، نقاش و مذهّب‌کار نیز بوده و از پهلوانی او نیز سخنانی برجا مانده است.
اما ای کاش که او را هرگز به دربار شاه قاجار فرا نمی‌خواندند چرا که او به سبب جوانی و روحیه آزادی‌خواهی که داشته، با زبان سرخش حکم مرگ خود را امضا کرد.
ماجرا از این قرار بود که در جلسه‌ای در دربار که با حضور محمد شاه قاجار برپا شد، طراز با گفتن لطیفه‌ای «میرزا آقاسی» که شخصیت منفور با چهره‌ای کریه‌المنظر بود را از خود ‌رنجاند.
البته پس از آن جلسه، بی درنگ از پایتخت فرار کرد اما میرزا آقاسی، فرمانی به حکام مسیر راه تهران تا یزد برای تنبیه طراز داد به طوری که وقتی در نایین دیده شد، این حکم به وسیله حاکم نائین به اجرا درآمد.
می گویند؛ او را در نایین به چوب می‌بندند و سپس به روایتی خود او یا با کمک یکی از دوستانش به یزد می‌آید اما سه روز بعد در رحمت آباد یا طراز آباد پشتکوه یزد که خودش آن را آباد کرده بود، در سن 37 سالگی از دنیا می‌رود.
با مرگ این هنرمند یزدی، جامعه‌ی ایران از داشتن هنرمندی با این میزان توانایی، محروم می‌شود در حالی که اگر زنده مانده بود قطعاً آثار ارزشمند بیشتری را بر جا می‌گذاشت و به یکی از بزرگترین مفاخر و خوشنویسان کشور و حتی جهان اسلام تبدیل می شد.
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بانوان تحصیل‌کرده با برند زیلو به رونق تولید کمک کنند

جشن میلاد امام مهدی ( عج) در شهر ابرکوه برگزار شد

امام جمعه مهریز همکاری در تکمیل طرح حوزه علمیه را خواستار شد

40 خادم امامزاده سیدجعفر یزد به مناطق سیل زده اعزام شدند

نمایشگاه دانش آموزی جابربن حیان در مهریز افتتاح شد

تاکید امام جمعه یزد بر تشکیل اتاق فکر برای حفظ ارزش های دفاع مقدس

نمایشگاه عکس استانبول ترکیه در یزد گشایش یافت

کتاب بازی‌های محلی ابرکوه منتشر شد

آیا بقعه «سید رکن الدین» از حصار داربست‌ها رها می‌شود؟

برگزاری مسابقه تماشای فیلم «یتیم‌خانه ایران» در یزد

صدرنشینی دوباره بافق در ویژه‌برنامه‌های نوروز 98

بازارچه خیریه با هدف کمک به سیلزدگان در یزد دایر شد

اجرایی شدن برنامه‌های فرهنگی هنری یزد با برند وحشی بافقی

ماجرای داوطلب شدن ابرکوهی‌ها برای گشودن معبر مین عملیات رمضان

برگزاری همایشی در یزد برای گرامیداشت همسر امیرچخماق

هنرمندان برگزیده استان یزد در سال 97 تجلیل شدند

تنها گنبد چین خورده‌‌ی تیموری ایران؛ پیدای پنهان یزد

مرمت اساسی خانه وحشی بافقی زمانبر است

نگران خانه‌های بدون سکونت بافت‌های تاریخی هستیم

رونمایی از دو کتاب در دانشگاه علوم قرآنی میبد

اهدای بیش از 1000 نسخه کتاب و نشریه به کانون‌های مساجد یزد

ارسال 83 مقاله به دبیرخانه همایش فخر چهلم در استان یزد

تنها بنای باقیمانده ایران از عهد تیموری در یزد، موریانه‌زدایی شد

یزد مظهر هنر اصیل ایرانی و اسلامی است

ارسال بسته‌های کتاب و اسباب بازی مهریزی‌ها به مناطق سیل زده

ریزش بخشی از قلعه فهرج در بارندگی اخیر یزد

ارسال کمک‌های نهاد کتابخانه‌های یزد به مناطق سیل زده

همایش ملی «فرهنگ رضوی، بانوان فرهیخته» در یزد برگزار می‌شود

ایجاد اشتغال پایدار برای زندانیان یزد با ترویج صنایع دستی

«تمدن کاریزی» اساس زندگی مسالمت‎‎آمیز ادیان در ایران و یزد

خانه تاریخی صغیره اردکان ثبت ملی شد

برپایی نمایشگاه عکاس فرانسوی در خانه تاریخی آقازاده ابرکوه + تصاویر

«انتظار» یعنی مدیریت درست دشواری‌ها

برنامه‌های فرهنگی کانون اصلاح و تربیت یزد در کشور شاخص است

پرونده سرقت هویت مسجد جامع یزد همچنان باز است

سامانه گردشگری الکترونیک باغ جهانی دولت‌آباد رونمایی شد

سه میلیارد ریال صرف ساماندهی گلزارهای شهدا مهریز شد

اغلب کاروانسراهای اردکان شرایط مناسبی ندارد

ضرورت تامین زمین برای توسعه فضای آموزشی در یزد

مهلت ثبت نام مدارس تیزهوشان و نمونه، تمدید شد

یزد مظهر هنر اصیل ایرانی و اسلامی است

ریزش بخشی از قلعه فهرج در بارندگی اخیر یزد

ارسال بسته‌های کتاب و اسباب بازی مهریزی‌ها به مناطق سیل زده

تحلیل نمایش کاکوتی در حوزه هنری یزد

حرکت خودجوش هنرمندان یزدی برای کمک به سیل‌زدگان کشور

ارسال 83 مقاله به دبیرخانه همایش فخر چهلم در استان یزد

مرمت اساسی خانه وحشی بافقی زمانبر است

تعدادی از مدارس استان یزد تعطیل شد

آیین نکوداشت «علی سطانی گردفرامرزی» در یزد برگزار می‌شود

نکوداشت ادیب معاصر یزد اواخر فروردین ماه جاری برگزار می شود